ازن:
ميلياردها سال است که طبيعت هنگام رعد و برق به طور دائم، ازن را بوجود مي آورد و از خصوصيات ضد عفوني کنندگي آن براي پالايش آب و هوا و محيط زيست جانداران استفاده مي نمايد. به درستي مي توان ادعا کرد که وجود ازن همانند وجود آب و يا وجود هوا سبب زندگي در روي کره زمين شده است و عدم هر کدام از اين عناصر زندگي را غير ممکن مي سازد. به همين دليل است که ضد عفوني و پالاينده زدائي با ازن، ضدعفوني همگام با طبيعت ناميده مي شود. به هنگام رعد و برق و يا تابش نور خورشيد بر جو، گاز ازن به صورت کاملاً طبيعي توليد مي شود. فقط تابش نور فرابنفش خورشيد است که توليد ازن مي کند.
خصوصيات گاز ازن:
ازن گازي است آبي کم رنگ و ناپايدار که در غلظت هاي معمولي که ازن تهيه و استفاده مي شود تقريباً بي رنگ با بويي خاص، شبيه بوي هواي تازه که پس از رعد و برق استشمام مي شود به مشام مي رسد. در دماي معمولي بصورت گاز است، نقطه جوش آن 112- درجه سانتيگراد و نقطه ذوب آن 251- درجه سانتيگراد و چگالي آن 5/1 برابر اکسيژن در شرايط استاندارد مي باشد. حلاليت آن در آب کم و با کاهش دما افزايش مي يابد. مولکول ازن ناپايدار بوده و در نتيجه نمي توان آن را انبار يا حمل نمود. اين امر باعث مي شود که توليد ازن همواره در محل مصرف صورت گيرد. لذا مراحل حمل و انبار کردن مواد شيميايي که مراحلي بسيار خطرناک هستند، در اين روش حذف مي شود.
مكانيسم توليد مولكول ازن
مزاياي گاز ازن
از جمله مزاياي ازن مي توان به موارد زير اشاره كرد :
الف) خواص ويروس كشي و باكتري كشي عالي دارد.
ازن 3000 برابر سريعتر از کلر باکتري ها را نابود مي سازد. . ازن قادر است 99/99% باكتري ها را از بين ببرد.
ب) فرآيند گندزدائي توسط گاز ازن در زمان هاي تماس كوتاه صورت مي گيرد.
ج) مشكلات ايمني در رابطه با حمل و نقل و ذخيره گاز ازن در مقايسه گاز كلر محدود است.
د)توسعه فرآيند گاز ازن براي زلال سازي بسيار آسان است.كه اين خاصيت باعث شده در اغلب كشور هاي صنعتي تصفيه آب استخرها توسط ازن به تصفيه با كلر ترجيح داده شود .
ه) كيفيت آب هاي تصفيه شده به علت افزايش غلظت اكسيژن محلول حاصل از گندزدائي ازن و همچنين كيفيت پساب فاضلاب ها از نظر (رنگ،بو و كدورت) خوب است .
و) ازن سموم حشره كش را تجزيه مي كند و عمر كربن فعال را در سيستم هاي جذب سطحي با كربن فعال GAC ( General Activated Carbon ( افزايش مي دهد.
کربن فعال از طريق جذب سطحي مي تواند بعضي ترکيبات آلي ومعدني را جذب کند پس از مدتي کربن فعال اشباع مي شود، ازن اين سطح اشباع را از بين مي برد. ازن سبب حذف هيدروكسيد آهن و منگنز شده و شرايط توليد كلروآمين ها و هيدروكربن هاي كلره را از بين مي برد. ازن ترکيبات حلقوي پايدار در محيط زيست ايجاد نمي کند. ولي کلر با توليد ترکيبات حلقوي يک ماده سرطان زاست.
برخي از موارد كاربرد هاي گاز ازن :
- ضدعفوني و تصفيه آب
- تصفيه فاضلاب
- تصفيه هوا
- گندزدايي پساب
- صنايع غذايي
- ضدعفوني آب استخرهاي شنا با شفافيت بسيار بالا
- ضد عفوني آب استخرهاي پرورش ماهي
- رنگ بري و بو زدايي از آب و پساب هاي صنعتي
- گندزدايي برج هاي خنک کننده
- دستگاه هاي بسته بندي آب
- آکواريوم ها
